انجمن مهندسی ساخت و تولید ایران مهندسی ساخت و تولید ایران 2476-504X 10 8 2023 10 23 Experimental study of the effects of constrained groove pressing process on AA6061 sheet مطالعه تجربی اثر فرآیند پرس‌کاری شیاری محدود بر ورق آلومینیوم آلیاژی 6061 49 59 190181 10.22034/ijme.2024.433980.1895 FA معین غلامی فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران سید احسان افتخاری شهری عضو هیئت‌علمی، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-9949-2249 مسعود رخش خورشید عضو هیئت‌علمی، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-1874-0336 Journal Article 2024 01 07 In line with the need of various industries for materials with a high strength-to-weight ratio, the use of severe plastic deformation (SPD) methods has become particularly important. The constrained groove pressing (CGP) process is one of the most effective methods of SPD to produce metal sheets with a very fine grain structure.  In this research, the effect of the CGP process on aluminum alloy 6061 sheet has been studied experimentally. Therefore, in this direction, the CGP process was carried out experimentally up to two complete passes. After the process, in order to evaluate the mechanical properties of the deformed sheets, tensile and microhardness tests were performed, and the microstructure of the sheets was studied using optical microscope images. The results showed that the average hardness in the first pass has increased by 41.7% and 48.9% in the direction of length and thickness, respectively. Similarly, in the second pass, the average hardness in the direction of length and thickness increased by 52.7 and 58.9 percent compared to the initial sheet. Also, the tensile test results showed that the CGP process increased the yield strength by 150% in the second pass. The results of microstructural studies showed that the grain size in the CGP process decreases during two passes. Of course, the amount of grain size reduction in the second pass is less than the first pass. In addition, it was observed that the decrease in the average grain size in the thickness direction is greater than in the longitudinal direction. در راستای نیاز صنایع مختلف به موادی با نسبت استحکام به وزن بالا، اهمیت استفاده از روش‌های تغییر شکل پلاستیک شدید جایگاه ویژه‌ای یافته است. فرآیند پرس‌کاری شیاری محدود یکی از مؤثرترین روش‌های تغییر شکل پلاستیک شدید جهت تولید ورق‌های فلزی با ساختار بسیار ریزدانه محسوب می‌شود. در این تحقیق، به‌صورت تجربی اثر فرآیند پرس‌کاری شیاری محدود بر ورق آلومینیوم آلیاژی 6061 مورد مطالعه قرارگرفته است. لذا در این راستا فرآیند پرس‌کاری شیاری محدود تا دو پاس کامل به‌ صورت تجربی اجرا شد. پس از انجام فرآیند، به‌ منظور ارزیابی خواص مکانیکی ورق‌های تغییر شکل یافته، آزمون‌های کشش و میکرو سختی انجام شد و ریزساختار این ورق‌ها به کمک تصاویر میکروسکوپ نوری بررسی شد. نتایج آزمون میکروسختی نشان داد میزان میانگین سختی در پاس اول بر روی سطح ورق و در راستای ضخامت به ‌ترتیب 41/7 و 48/9 درصد افزایش‌ یافته است. به‌طور مشابه، در پاس دوم میزان میانگین سختی سطح ورق و در راستای ضخامت به ترتیب 52/7 و 58/9 درصد نسبت به ورق اولیه افزایش ‌یافته است. همچنین، نتایج آزمون کشش نشان داد فرآیند CGP باعث افزایش استحکام تسلیم به میزان 150 درصد در پاس دوم شده است. نتایج مطالعات ریزساختاری نیز نشان داد اندازه دانه در طی دو پاس کاهش می‌یابد؛ البته میزان نسبی کاهش اندازه دانه در پاس دوم نسبت به پاس اول کمتر است. علاوه بر این، مشاهده گردید کاهش میانگین اندازه دانه در راستای ضخامت از راستای طولی روی سطح ورق بیشتر است. https://www.iranjme.ir/article_190181_cb5d5dacb8c115d162d7420f871ad453.pdf